Audiobooki cieszą się rosnącą popularnością, oferując wygodny sposób konsumowania treści literackich w dowolnym miejscu i czasie. Kluczowymi czynnikami wpływającymi na komfort słuchania są jakość dźwięku, format plików oraz sposób podziału nagrania.
W tym artykule omówimy najpopularniejsze formaty audiobooków, parametry wpływające na ich jakość oraz sposoby ich dystrybucji.
Format plików audiobooków
Audiobooki mogą być zapisywane w różnych formatach, a wybór odpowiedniego wpływa na jakość dźwięku i rozmiar pliku.
MP3 (MPEG Audio Layer 3)
- Najpopularniejszy format audiobooków.
- Używa kompresji stratnej, co redukuje rozmiar pliku kosztem jakości.
- Występuje w różnych bitrate’ach: 64 kbps (dobra jakość do audiobooków), 128 kbps (lepsza jakość, ale większy plik), 320 kbps (wysoka jakość, duży rozmiar).
- Wspierany przez niemal wszystkie urządzenia i aplikacje.
AAC (Advanced Audio Codec)
- Lepsza jakość przy tej samej przepływności co MP3.
- Popularny na platformach Apple (iTunes, Audible).
- Obsługuje różne tryby kompresji, co pozwala uzyskać lepszy balans między jakością a rozmiarem pliku.
FLAC (Free Lossless Audio Codec)
- Format bezstratny, zapewniający najwyższą jakość dźwięku.
- Pliki są znacznie większe niż MP3 czy AAC.
- Idealny dla archiwizacji nagrań i słuchaczy ceniących najwyższą jakość dźwięku.
WAV (Waveform Audio File Format)
- Pliki nieskompresowane, zajmują bardzo dużo miejsca.
- Używany w profesjonalnej produkcji dźwięku przed zastosowaniem kompresji do innych formatów.
Próbkowanie i częstotliwość – jak wpływają na jakość?
Dwa kluczowe parametry wpływające na jakość dźwięku to próbkowanie i częstotliwość bitowa:
Próbkowanie
Próbkowanie określa, ile razy na sekundę rejestrowana jest fala dźwiękowa. Im wyższa wartość próbkowania, tym lepsza jakość nagrania, ale większy rozmiar pliku.
Popularne (standardowe) wartości to:
- 44,1 kHz – standard CD-audio, stosowany w większości audiobooków, zapewnia dobrą jakość bez nadmiernego powiększania pliku.
- 48 kHz – często używane w profesjonalnych nagraniach i produkcji filmowej, minimalnie lepsza jakość od 44,1 kHz.
- 96 kHz i więcej – stosowane głównie w profesjonalnym masteringu dźwięku, ale dla audiobooków nie daje zauważalnej poprawy.
Częstotliwość bitowa (bitrate)
Określa ilość danych przetwarzanych na sekundę i ma bezpośredni wpływ na jakość dźwięku oraz rozmiar pliku:
- 32 kbps – jakość niska, stosowana tylko w nagraniach mowy o bardzo niskiej wadze pliku.
- 64 kbps – dobra jakość do audiobooków, pozwala zachować zrozumiałość mowy przy niewielkim rozmiarze pliku.
- 128 kbps – wysoka jakość, pozwala na bardziej naturalne brzmienie głosu i redukcję artefaktów kompresji.
- 256 kbps i wyższe – zapewnia bardzo wysoką jakość, jednak zazwyczaj niepotrzebne dla audiobooków.
Przykłady wielkości plików
Teoretyczna wielkość pliku zależy od kombinacji tych parametrów:
- 60-minutowy audiobook w MP3 64 kbps zajmuje około 28 MB.
- 60-minutowy audiobook w MP3 128 kbps zajmuje około 56 MB.
- FLAC (44,1 kHz, 16-bit) może zajmować około 300 MB na godzinę.
- WAV (44,1 kHz, 16-bit) może zajmować nawet 600 MB na godzinę.
Dla audiobooków optymalnym wyborem jest MP3 64-128 kbps, ponieważ zapewnia dobrą jakość mowy przy rozsądnym rozmiarze pliku. Wybór wyższych wartości bitrate ma sens w przypadku audiobooków z efektami dźwiękowymi lub muzyką w tle.
Struktura pliku audiobooka
Audiobooki mogą być zapisane w postaci:
- Jednego pliku – wygodne dla słuchaczy, ale może być trudno nawigować w długim nagraniu.
- Podzielonych rozdziałów – ułatwia nawigację i ponowne odtwarzanie wybranych fragmentów.
- Format M4B – specjalny format audiobooków obsługujący zakładki i podział na rozdziały (stosowany na iTunes i Audible).

Nagraj z nami swój audiobook – z nami nagrasz audiobooki oraz słuchowiska.
Dystrybucja audiobooków
Audiobooki można publikować i rozpowszechniać w wielu miejscach:
Platformy sprzedaży i streamingowe
- Audible (Amazon) – największa platforma audiobooków.
- Google Play Books – szeroki wybór tytułów.
- Apple Books – szczególnie popularne w ekosystemie Apple.
- Storytel, Empik Go – subskrypcyjne modele dostępu do audiobooków.
Własne strony internetowe i sklepy
- Autorzy mogą sprzedawać audiobooki na własnych stronach, np. poprzez Shopify, Gumroad.
Biblioteki cyfrowe
- Legimi, OverDrive – pozwalają na wypożyczanie audiobooków.
YouTube i podcasty
- Fragmenty audiobooków mogą być promowane na YouTube.
- Pełne nagrania mogą być publikowane w formie podcastów (np. na Spotify, Apple Podcasts).
Wybór formatu audiobooka zależy od priorytetów – czy zależy nam bardziej na jakości, czy na mniejszym rozmiarze pliku. Format MP3 (64 kbps) to kompromis między jakością a wagą pliku, podczas gdy FLAC i WAV oferują najlepszy dźwięk kosztem rozmiaru.
Równie ważne jest odpowiednie podzielenie audiobooka na rozdziały oraz dobór kanałów dystrybucji, by dotrzeć do jak najszerszego grona odbiorców.